વિશ્વની ટોચની ૧૦ સૌથી લાંબી નદીઓ

વિશ્વની ટોચની ૧૦ સૌથી લાંબી નદીઓ

World

૧. નાઇલ નદી – ૬,૬૫૦ કિમી

ઇથોપિયા, એરિટ્રિયા, સુદાન, યુગાન્ડા, તાંઝાનિયા, કેન્યા, રવાંડા, બુરુન્ડી, ઇજિપ્ત, ડેમોક્રેટિક રિપબ્લિક ઓફ કોંગો, દક્ષિણ સુદાન

નાઇલ – જેને ઽઆફ્રિકન નદીઓના પિતાઽ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે તે આફ્રિકાની સૌથી લાંબી નદી છે – અને વિશ્વ (ઉપર જણાવ્યા મુજબ વિવાદિત હોવા છતાં). તે ૧૧ દેશોમાંથી ઉત્તર તરફ આફ્રિકાથી મધ્ય પૂર્વોત્તર આફ્રિકા તરફ વહે છે, ૨,૮૦૦ ક્યુબિક મીટર પ્રતિ સેકન્ડના દરે ભૂમધ્ય સમુદ્રમાં વહે છે.

નાઇલ નદી વાસ્તવમાં બે સ્ત્રોત ધરાવે છે – વ્હાઇટ નાઇલ અને બ્લુ નાઇલ.

નાઇલમાંથી વર્ષભર પાણીની ઉપલબ્ધતા ગરમ ઉષ્ણકટિબંધીય અને ઉષ્ણકટિબંધીય તાપમાન સાથે મળીને તેનો અર્થ એ છે કે નદી તેના કાંઠે સઘન ખેતીને ટેકો આપવા સક્ષમ છે. નદી પરિવહન માટે પણ એક મહત્વનો જળમાર્ગ છે – ખાસ કરીને પુરની દુરિઙ્તુમાં જ્યારે રસ્તાઓ ઘણી વખત લાંબા સમય સુધી કામ કરતા નથી.

 

૨. એમેઝોન નદી – ૬,૫૭૫ કિમી

બ્રાઝિલ, પેરુ, બોલિવિયા, કોલંબિયા, એક્વાડોર, વેનેઝુએલા, ગુયાના

વિશ્વની બીજી સૌથી લાંબી નદી એમેઝોન નદી છે, જે પૂર્વ દક્ષિણ અમેરિકાના એન્ડીસ પર્વતોમાં સ્તર્ત્સંચી શરૂ થાય છે, જે વિશ્વના સૌથી મોટા વરસાદી જંગલમાંથી પસાર થાય છે જે રસ્તામાં સાત દેશોમાં જાય છે અને દક્ષિણ એટલાન્ટિક મહાસાગરમાં વિસર્જન કરે છે.

ભલે તે પૃથ્વીની સૌથી લાંબી નદી ન હોય, પરંતુ તે પડકાર વિના વિશ્વની સૌથી મોટી નદી છે, જેની વર્ષા સેઅસોન્તુમાં ૧૯૦ કિલોમીટરની પહોળાઈ છે અને દર સેકંડમાં ૨૦૯,૦૦૦ ઘન મીટર પાણી એટલાન્ટિક મહાસાગરમાં ફેંકી દે છે . તે પાણીનો મોટો જથ્થો છે!

૩. યાંગત્ઝી નદી – ૬,૩૦૦ કિમી

ચીન

આ યાદીમાં ત્રીજા ક્રમે ચીનની યાંગત્ઝી છે – એશિયાની સૌથી લાંબી નદી, અને માત્ર એક જ દેશમાં સંપૂર્ણપણે વહેવા માટેની સૌથી લાંબી નદી. ચીનમાં, યાંગત્ઝીને ચાંગ જિયાંગ (“લાંબી નદી”) કહેવામાં આવે છે, પરંતુ તે દા જિયાંગ (“મહાન નદી”) અને ફક્ત જિયાંગ (“નદી”) તરીકે પણ ઓળખાય છે.

તિબેટીયન ઉચ્ચપ્રદેશ પરના તેના સ્ત્રોતથી પૂર્વ ચાઇના સમુદ્ર પર તેના મુખ સુધી, નદી ચીન દ્વારા ૬,૩૦૦ કિલોમીટર ચાલે છે, તેની લંબાઈના ત્રણ-ક્વાર્ટરથી વધુ પર્વતો દ્વારા વળે છે. યાંગત્ઝે ચીનમાં મુખ્ય જળમાર્ગ છે, ચીનની એક તૃતિયાંશ વસ્તી યાંગત્ઝી બેસિનમાં રહે છે.

૪. મિસિસિપી નદી – ૫,૯૭૦ કિમી

યુએસએ, કેનેડા

જ્યારે ઇટાસ્કા તળાવ પર તેના પરંપરાગત સ્ત્રોતથી માપવામાં આવે છે ત્યારે મિસિસિપી નદીની લંબાઈ ૩,૭૩૦ કિલોમીટર છે, પરંતુ મોન્ટાનામાં બ્રાવર્સ સ્પ્રિંગથી માપવામાં આવે છે – મિસિસિપીનો સમુદ્રથી સૌથી દૂરનો સ્રોત – નદી ખરેખર ૫,૯૭૦ કિમી લાંબી છે. આ સત્તાવાર રીતે મિસિસિપી નદીને વિશ્વની ચોથી સૌથી લાંબી નદી બનાવે છે.

નદી અને તેના પૂરના મેદાનમાં વન્યજીવનની વિવિધ શ્રેણી, માછલીઓની લગભગ ૨૬૦ પ્રજાતિઓ, યુએસએના ૪૦% સ્થળાંતરિત જળચર પ્રાણીઓ અને ઉભયજીવી અને સરિસૃપની ૧૪૫ થી વધુ પ્રજાતિઓ છે.

 

૫. યેનિસેઇ નદી – ૫,૫૩૯ કિમી

રશિયા, મંગોલિયા

યેનિસી વિશ્વની પાંચમી સૌથી લાંબી નદી છે, અને આર્કટિકમાં વહેતી સૌથી મોટી નદી છે. મંગોલિયામાં તેના સ્ત્રોત સાથે, યેનિસે મધ્ય સાઇબિરીયાનો મોટો ભાગ ડ્રેઇન કરે છે કારણ કે તે ઉત્તર તરફ કારા સમુદ્ર તરફ વહે છે.

ઘણા વિચરતી જાતિઓ – જેમ કે કેટ અને યુગ લોકો – રેકોર્ડ શરૂ થયા ત્યારથી નદીના કાંઠે રહેતા હતા, અને યેનિસે તેમના શિયાળાના ચરાઈ માટે વિશ્વના સૌથી મોટા રેન્ડીયર ટોળા તૈમિરનું આયોજન કર્યું હતું.

યેનિસી દુર્ભાગ્યે, જે હવે ઝેલેઝનોગોર્સ્ક શહેર છે તે પ્લુટોનિયમ ફેક્ટરીમાંથી કિરણોત્સર્ગી સ્રાવને કારણે થતા પ્રદૂષણથી પીડાય છે.

૬. પીળી નદી – ૫,૪૬૪ કિમી

ચીન

ચીનની બીજી સૌથી લાંબી નદી, અને વિશ્વની છઠ્ઠી સૌથી લાંબી નદી, પીળી નદીની અંદાજિત લંબાઈ ૫,૪૬૪ કિલોમીટર છે. પશ્ચિમ સિનાના કિંગહાઇ પ્રાંતના પર્વતોમાં નદીનો સ્ત્રોત છે અને તે પૂર્વ તરફ બોહાઇ સમુદ્રમાં વહે છે.

પીળી નદી બેસિન પ્રાચીન ચીની સંસ્કૃતિનું જન્મસ્થળ હતું, અને લાંબા સમયથી દેશનો સૌથી સમૃદ્ધ પ્રદેશ હતો. સદીઓથી નદીના કાંઠે મોટી સંખ્યામાં કુદરતી આફતો આવી છે, જેમાં કેટલાક પૂરના રેકોર્ડ છે જેમાં દસ લાખથી વધુ લોકો માર્યા ગયા છે અને નદીના માર્ગમાં મોટી પરિવર્તન આવ્યું છે. આધુનિક બંધોએ નદીના ગંભીર પૂરને દૂર કર્યા છે.

૭. ઓબ ઇર્ટીશ નદી – ૫,૪૧૦ કિમી

રશિયા, કઝાકિસ્તાન, ચીન, મંગોલિયા

ઓબ નદી રશિયામાં સૌથી મોટી છે, જે પશ્ચિમ સાઇબિરીયામાં સ્થિત છે, જે કઝાકિસ્તાનની ઇર્ટીશ નદી સાથે ભળીને ઓર્બ ઇર્ટીશ બની છે. ઓબ બેસિન પશ્ચિમ સાઇબિરીયામાં ફેલાયેલું છે, જે અર્ધ-રણ, ઘાસનું મેદાન, જંગલો અને મેદાનોને આવરી લે છે.

નદી દર વર્ષે અડધા માટે સ્થિર થાય છે, અને બાકીના વર્ષ દરમિયાન લોકો અને માલના પરિવહન માટે ભારે ઉપયોગ થાય છે.

૮. રિયો ડી લા પ્લાટા – ૪,૮૮૦ કિમી

બ્રાઝિલ, આર્જેન્ટિના, પેરાગ્વે, બોલિવિયા, ઉરુગ્વે

રિયો ડી લા પ્લાટા પોતે માત્ર ૨૯૦ કિલોમીટર લાંબો છે, પરંતુ પરાના અને રિયો ગ્રાન્ડેનો સમાવેશ કરતી નદી વ્યવસ્થાના ભાગરૂપે, આ ચોક્કસપણે ૪,૮૮૦ કિલોમીટર લાંબી વિશ્વની સૌથી લાંબી નદીઓમાંની એક છે. એટલું જ નહીં, પરંતુ રિયો ડી લા પ્લાટા સત્તાવાર રીતે વિશ્વની સૌથી પહોળી નદી છે જે સ્થળોએ ૨૨૦ કિલોમીટર પહોળી છે.

જેમ જેમ તે દક્ષિણ અમેરિકામાંથી પસાર થાય છે તેમ તેનો દરિયાકિનારો ઉરુગ્વે અને આર્જેન્ટિના બંનેનો સૌથી ગીચ વસ્તી ધરાવતો ભાગ છે, અને તેમાં અનુક્રમે મોન્ટેવિડિયો અને બ્યુનોસ એરેસના રાજધાની શહેરોનો સમાવેશ થાય છે.

૯. કોંગો નદી – ૪,૭૦૦ કિમી

ડેમોક્રેટિક રિપબ્લિક ઓફ ધ કોંગો, સેન્ટ્રલ આફ્રિકન રિપબ્લિક, અંગોલા, કોંગો રિપબ્લિક, તાંઝાનિયા, કેમરૂન, ઝામ્બિયા, બુરુંડી, રવાંડા

કદાચ આફ્રિકાની સૌથી રહસ્યમય નદી, અને ચોક્કસપણે તે બીજી સૌથી લાંબી (નાઇલ પછી) કોંગો નદી તેના માર્ગને-કેટલાક ભાગમાં-અભેદ્ય કુમારિકા વરસાદી જંગલમાંથી પસાર કરે છે.

વરસાદી જંગલોના વૈશ્વિક વનનાબૂદીને જોતાં, સમગ્ર કોંગો નદી અને બેસિન પ્રદેશ વિશ્વના પર્યાવરણીય સ્વાસ્થ્ય માટે નિર્ણાયક માનવામાં આવે છે. દક્ષિણ ડીઆરસીથી એટલાન્ટિક મહાસાગર સુધીની મુસાફરીમાં બે વખત વિષુવવૃત્ત પાર કરીને, કોંગો નદી જંગલમાં રહેતી પ્રજાતિઓ માટે જંગલ હાથી, ગોરિલા, સિંહ, હાયના, કાળિયાર અને માછલીની ૬૦૦ થી વધુ પ્રજાતિઓ માટે પાણીનો સ્ત્રોત છે.

 

૧૦. અમુર નદી – ૪,૪૪૪ કિમી

રશિયા, ચીન, મંગોલિયા

અમુર નદી રશિયાના દૂર પૂર્વ અને ઉત્તરપૂર્વ ચીન વચ્ચેની ઘણી સરહદ બનાવે છે, જે પૂર્વ તરફ ૨,૮૨૪ કિલોમીટરની દિશામાં વળે છે. તેની સ્રોત નદી અર્ગુન સહિત, તે કુલ ૪,૪૪૦ કિમી લાંબી છે. અમુરને ચીનમાં હીલોંગ જિયાંગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જેનો અર્થ “બ્લેક ડ્રેગન નદી” થાય છે.

ઉનાળા અને પાનખરમાં પડેલા ચોમાસાના વરસાદથી આ નદીને મુખ્યત્વે ખવડાવવામાં આવે છે, જે મેથી ઓક્ટોબર સુધી વાર્ષિક પૂર તરફ દોરી જાય છે, અને માછલીઓની લગભગ ૧૦૦ પ્રજાતિઓ રહે છે જેમાં ૨૦ સ્વદેશી કાર્પ, સાઇબેરીયન સમોન્લ્મોન અને ચાઇનીઝ પેર્ચનો સમાવેશ થાય છે.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *